Urednici sekcije: prof. dr. sc. Diana Delić-Brkljačić, dr. med. i prof. dr. sc.Marko Boban dr. med.
Prijevod: Sanela Čičak dr. med.
Bolest perifernih arterija uzrokuje smanjen protok krvi kroz arterije trupa, ruku i nogu.
Arterije nogu
Liječnici se izrazom periferna arterijska bolest najčešće koriste za opisivanje smanjene cirkulacije u arterijama nogu uzrokovane aterosklerozom. Međutim, bolest perifernih arterija može zahvatiti i druge arterije, primjerice arterije ruku, te može imati i druge uzroke. Poremećaji arterija koje opskrbljuju mozak krvlju nazivaju se cerebrovaskularnim bolestima. Poremećaji koji smanjuju protok krvi kroz arterije u trbušnoj šupljini razmatraju se zasebno kao okluzija ogranaka trbušne aorte.
Uzroci
Bolest perifernih arterija može biti:
Okluzivna bolest perifernih arterija nastaje kada je arterija fizički sužena ili začepljena. Najčešći je uzrok ateroskleroza, odnosno nakupljanje naslaga u stijenkama arterija. Drugi je primjer okluzivne periferne arterijske bolesti fibromuskularna displazija.
Kod funkcionalne bolesti perifernih arterija protok krvi smanjen je jer arterije ne funkcioniraju pravilno. Poremećaj obično uključuje iznenadnu abnormalnu kontrakciju glatkih mišića u stijenkama krvnih žila, odnosno spazam. Spazam uzrokuje prolazno suženje krvne žile i smanjuje protok krvi. Rjeđe stanje nastaje zbog abnormalnog opuštanja mišića u stijenkama krvnih žila, što dovodi do širenja arterija, odnosno vazodilatacije. Akrocijanoza, eritromelalgija i Raynaudov sindrom primjeri su funkcionalnih bolesti perifernih arterija.